Product- en ketenontwikkeling Achterhoekse granen en eiwitten in de korte keten

Wie?

In dit project werken varkens- en akkerbouwbedrijf de Goed Gevulde, groentekwekerij Smits en melkveebedrijf Burgerboerderij de Patrijs samen en we willen onze ervaringen (positief en negatief) graag breed delen. We werken samen met koks van bijvoorbeeld De Boonzaak en Foodvia om nieuwe producten te ontwikkelen en zoeken lokale samenwerking om producten vervolgens te maken en te verpakken.

Wat?

Met dit project willen we zorgen dat er meer voedsel van Achterhoekse bodem ook hier wordt verwerkt en bij Achterhoekers op het bord komt. Granen- en bonenproducten voor humane consumptie worden voor het overgrote deel geïmporteerd. Wat als we een deel kunnen vervangen door eigen Achterhoekse producten? Daar gaan wij voor.

Hoe?

Zowel de teelt als regionale ketens voor productontwikkeling, verwerking en afzet zijn nog schaars. Daarom gaan we aan de slag met teelt van lokale granen en bonen. Welke gewassen zijn geschikt en hoe kun je die verbouwen zonder chemie en kunstmest te gebruiken? We zoeken samenwerking met koks om hier mooie producten van de te maken die in onze winkels verkocht kunnen worden. Samen komen we tot teelten die unieke Achterhoekse producten voortbrengen, die niet meer op prijs hoeven te concurreren met buitenlandse productie.

Waarom?

Wij denken dat het telen van andere gewassen (granen en bonen voor humane consumptie) een aanvulling kan zijn op het bouwplan van akkerbouwers en (melk-)veehouders. Denk bijvoorbeeld aan lupinebonen, sojabonen, veldbonen, groene bonen, vuurbonen, kikkererwten, huttentut, zonnebloempitten, amarant, gerst, tarwe, boekweit. Ook denken we dat dit bijdraagt aan meer biodiversiteit, een afwisselend landschap en verbetering van bodem en waterkwaliteit.

Waarvoor?

Juni 2025 hopen we vier nieuwe Achterhoekse producten van bonen en granen te hebben ontwikkeld die we kunnen produceren en verkopen in onze winkels. We hebben dan in beeld welke producten kansrijk zijn voor de Achterhoek om verder uit te breiden en om het ketenproces te optimaliseren.

Resultaat?

• Er zijn meer dan 10 nieuwe producten ontwikkeld, waarvan 6 nu actief verkocht worden via de korte keten winkels.
• Er is ervaring opgedaan met de teelt van diverse nieuwe gewassen, onder andere lupine, veldbonen, huttentut, pompoenpitten en boekweit.
• Kennis over chemie- en kunstmestvrije teelt is vergroot, mede dankzij kennisdeling tijdens sessies met pioniersbedrijven.
• Er zijn succesvolle samenwerkingen tot stand gebracht met verwerkers en productontwikkelaars, waaronder Food Via, Frank Ong-Alok , Daan Rovers en Braakhekke.
• Spin-off innovaties zijn ontstaan, zoals het plan voor de bouw van een lokale moutmachine door één van de boeren.
• De samenwerking tussen boeren is verdiept en heeft geleid tot gezamenlijke afzet en productontwikkeling.

Het project heeft op indrukwekkende wijze laten zien wat er mogelijk is wanneer landbouw, productontwikkeling en samenwerking op een vernieuwende manier worden gecombineerd.
De integrale benadering – van bodem tot bord – heeft geleid tot nieuwe producten, versterkte boerenbedrijven en een stevige basis voor verdere groei van korte ketens in de Achterhoek.

Belangrijk is nu om:

• De samenwerking structureel te borgen via een coöperatie of andere rechtsvorm.
• De meest kansrijke producten verder uit te werken en grootschaliger te vermarkten.
• Te investeren in logistieke infrastructuur en verwerking, om grotere volumes aan te kunnen.
• Door te gaan met kennisdeling en bewustwording richting consumenten.

Alle betrokken partijen hebben de potentie om een rolmodel te zijn voor de ontwikkeling van robuuste, regionale voedselsystemen. De opgedane kennis en ervaring zijn breed toepasbaar en vormen een solide basis voor verdere verduurzaming van de landbouwsector.