‘Precisielandbouw, begin gewoon!’

Precisielandbouw draait om een efficiënter gebruik van middelen en is essentieel voor een duurzame toekomst in de landbouw. De praktijkproef Precisielandbouw: Innovatieve meststrategieën voor optimale gewasgroei is een van de zes boerenexperimenten binnen de Experimenteerregio Achterhoek. De proef in de praktijk richtte zich op de praktische toepassing van innovatieve bemestingsmethoden, specifiek voor grasland. Wessel Brand, Dejan Postgens en Jelle te Winkel onderzochten hiervoor hoe nutriënten het beste kunnen worden afgestemd op de werkelijke behoeften van het gewas, om verspilling en onnodige belasting van de bodem te voorkomen. In de praktijk liep de proef anders dan verwacht, maar leverde desondanks waardevolle inzichten op.

16 december 2024

De basis van de proef: gericht bemesten in plaats van volume

In de traditionele landbouw worden graslanden vaak bemest met dierlijke mest, waarbij het volume de maatstaf is. Dit leidt regelmatig tot over- of onderbemesting, omdat dierlijke mest sterk kan variëren in de hoeveelheden nutriënten zoals stikstof, fosfor en kalium. Dit heeft invloed op de kwaliteit van het grasland en kan schadelijk zijn voor de bodem. In hun praktijkproef richten Wessel, Dejan en Jelle zich op een alternatief: bemesten op basis van stikstof in kilogrammen, in plaats van volume.

Deze methode maakt gebruik van NIR-technologie (nabij-infrarood spectroscopie), waarmee de stikstofbehoefte van het gewas nauwkeuriger kan worden vastgesteld en afgestemd. Door stikstof gericht aan te vullen, kunnen ze de grasgroei beter beheersen en tegelijkertijd het risico van overbemesting en bodemvervuiling verkleinen.

Het experiment: twee bemestingsmethoden in de praktijk

De proef werd uitgevoerd in de gemeenten Aalten en Oost-Gelre, waar vier veehouders meewerkten en proefpercelen beschikbaar stelden. Daarnaast werkten Wessel, Dejan en Jelle samen met C.W.V. Barlo en Loonbedrijf Freriks, die ondersteuning boden bij de uitvoering van het experiment. Voor de proef deelden ze de percelen grasland op in twee secties. In de eerste sectie werd de traditionele volumebemesting toegepast, zoals veel veehouders dit doen. In de tweede sectie werd stikstof in kilogrammen gedoseerd op basis van de werkelijke behoefte van het gewas. De twee secties werden gemonitord met behulp van een multispectrale drone, die elke tien dagen over het perceel vloog om gedetailleerde opnames te maken van de gewassen en de bodem.

Deze technologie maakt het mogelijk om op microniveau (in centimeters) de effecten van de verschillende bemestingsstrategieën te volgen. De drone kan onder andere de biomassa en de stikstofbehoefte van het gewas in kaart brengen, wat bijdraagt aan een nauwkeurigere analyse van de gewasontwikkeling en nutriëntenopname. Het gebruik van drones biedt voordelen voor de precisielandbouw, maar er zijn ook uitdagingen zo bleek tijdens de praktijkproef, zoals het effect van weersomstandigheden en het tijdstip van de dag. De stand van de zon, schaduw en het seizoen kunnen de kwaliteit van de data beïnvloeden.

De proef leverde waardevolle inzichten en kennis op, maar de resultaten waren niet altijd zoals verwacht. Wij hadden verwacht dat er met de NIR-sensor meer mest uitgereden zou kunnen worden dan traditioneel. De praktijkonderzoekers vermoeden dat er menselijke fouten of technische problemen met de apparatuur zijn geweest, waardoor sommige data moeilijk te interpreteren waren. Ondanks deze uitdagingen hebben de Wessel, Dejan en Jelle veel geleerd over de technologie, zoals het belang van het juiste tijdstip voor het vliegen met de drone en de invloed van perceelhoogte op de metingen.

Leerervaringen en uitdagingen

Hoewel de resultaten nog niet definitief te verklaren zijn, leverde de proef veel praktische kennis op. Het gebruik van drones heeft geholpen om meer inzicht te krijgen in hoe precisielandbouwtechnieken gewasbeheer kunnen verbeteren. Deelnemende boeren gaven aan dat de ervaring hen heeft geholpen beter te begrijpen hoe precisielandbouw hen kan helpen bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering. Eén van de belangrijkste lessen die uit het experiment zijn getrokken, is dat er veel meer training en ondersteuning nodig is voor loonbedrijven en boeren om precisielandbouwtechnieken effectief in te zetten. Daarom denken de mannen aan een workshop over precisielandbouw via Agro-innovatiecentrum De Marke.

Ook willen ze in de Achterhoek met hulp van De Innovatie Coöperatie het netwerk van RTK (Real-Time Kinematic) systemen verbeteren, die voor een uiterst precies signaal zorgen bij het vliegen met de drone. Deze technologie zorgt voor hogere nauwkeurigheid, wat van groot belang is bij precisielandbouwtoepassingen.

Dejan Postgens benadrukt dat de deelname aan dit experiment heel waardevol was: ‘De tegemoetkoming in de kosten voor ons experiment, gaf ons de mogelijkheid om iets waarvan we vermoeden dat het heel waardevol zou kunnen zijn voor de boer en de landbouw te testen. Dronevliegen is best duur; we zijn nu veel actiever gaan vliegen. Ook is er een vergoeding voor de boeren en de betrokken landbouwmechanisatiebedrijven. Het is fijn om te merken dat ons vraagstuk serieus werd genomen, wat motiveert om door te gaan.’

Praktijkproef Precisielandbouw: Innovatieve meststrategieën voor optimale gewasgroei is een van de 12 innovatieprojecten en boerenexperimenten van Experimenteerregio Achterhoek.

Bekijk meer innovatieprojecten en boerenexperimenten op de projectpagina van de Experimenteerregio Achterhoek.

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en nieuwsberichten. U ontvangt van ons meerdere keren per jaar een nieuwsbrief. Laat hier uw gegevens achter.

Nieuwsbrief aanmelden