Praktijkproef Precisielandbouw: Innovatieve meststrategieën voor optimale gewasgroei in de praktijk

Wie?

In 2024 zetten wij, Wessel Brand, Dejan Postgens en Jelle te Winkel, onze passie voor precisielandbouw in bij een praktijkproef die zich richt op het verbeteren van meststrategieën binnen de sector.

Waarom?

Om gewassen gezond te laten groeien, is doelgerichte bemesting noodzakelijk. Graslanden worden traditioneel bemest met dierlijke mest, waarbij meestal het volume leidend is. Dit op volume gebaseerde systeem leidt regelmatig tot over- of onder bemesting, omdat dierlijke mest varieert in de gehalten aan nutriënten, zoals stikstof, fosfor en kalium. Zo krijgen gewassen niet altijd precies de voedingsstoffen die ze nodig hebben, wat de kwaliteit van het grasland kan beïnvloeden en nadelige effecten kan hebben op de bodemgesteldheid.

Wat?

Ons project onderzoekt daarom een alternatieve bemestingsstrategie die zich specifiek richt op de stikstofinhoud van de mest. We vergelijken de traditionele volumebemesting met een methode die gericht is op kilogrammen stikstof, uitgevoerd volgens de NIR-techniek (nabij-infrarood spectroscopie), waarmee we een nauwkeurigere en efficiëntere nutriëntenafstemming kunnen bereiken. Door gericht stikstof aan te vullen in plaats van op volume, kan de grasgroei beter worden beheerst en aangepast aan de werkelijke behoefte van het gewas.

Hoe?

Voor dit project hebben we een proefperceel grasland opgedeeld in twee secties, elk met een eigen bemestingsmethode. In de eerste sectie gebruiken we de traditionele volumebemesting, zoals de meeste veehouders dit toepassen. In de tweede sectie hanteren we een bemestingsmethode, waarbij stikstof in kilogrammen wordt berekend en gedoseerd. Dit experiment biedt ons de kans om praktisch inzicht te krijgen in de verschillen tussen beide methoden op het gebied van gewasontwikkeling, nutriëntenopname en bodemgezondheid.

De voortgang op beide secties volgen we met behulp van een multispectrale drone, waarmee we periodiek over het perceel vliegen om gedetailleerde opnames te maken. Deze technologie stelt ons in staat om het gewas en de bodem op microniveau te monitoren, zodat we nauwkeurig inzicht krijgen in de effecten van de verschillende bemestingsstrategieën.

Waar?

Ons onderzoek wordt uitgevoerd in de Achterhoek, waar we samenwerken met vier veehouders, ondersteund door C.W.V. Barlo en Loonbedrijf Freriks. Zij hebben proefpercelen grasland beschikbaar gesteld voor ons onderzoek, waarmee we niet alleen in de theorie, maar vooral in de praktijk het effect van precisiebemesting kunnen onderzoeken. Door deze samenwerking kunnen we onze resultaten direct vergelijken met de werkelijke praktijkervaringen van de veehouders, wat het onderzoek extra waardevol maakt.

Waarvoor?

Met deze praktijkproef willen we aantonen hoe precisielandbouwtechnieken kunnen bijdragen aan een betere gewasgroei en een efficiënter gebruik van meststoffen. Uiteindelijk verwachten wij dat onze resultaten waardevol zijn voor veehouders, die met onze bevindingen hun bemestingstechnieken in de toekomst kunnen optimaliseren. Het doel is om met precisielandbouw de landbouw duurzamer en winstgevender te maken, waarbij zowel de gewasopbrengst als de bodemgezondheid behouden blijven.

Door ons onderzoek hopen wij een nieuwe standaard te kunnen introduceren voor bemestingspraktijken in graslandbeheer. Dit project biedt ons niet alleen een leerervaring, maar ook een belangrijke stap richting een duurzamere en efficiëntere toekomst voor de landbouwsector, waarin praktische toepassingen en innovatieve technologie hand in hand gaan.

Resultaat?

Het primaire doel van het project was het in de praktijk vergelijken van precisiebemesting op basis van NIRS-analyses met traditionele bemesting op kuubbasis, met als achterliggende ambitie: aantonen dat nauwkeurige, data gestuurde bemesting leidt tot efficiënter nutriëntengebruik en betere gewasgroei.

In strikte technische zin is dit doel gedeeltelijk bereikt. De bemestingsproef is uitgevoerd zoals gepland, en er zijn gedurende het seizoen uitgebreide Multi spectrale metingen gedaan. Echter, door tekortkomingen in de software en storende weersinvloeden konden de verwachte kwantitatieve verschillen in gewasgroei niet overtuigend worden aangetoond. De techniek leverde tegenstrijdige data, wat het trekken van harde conclusies bemoeilijkte.

In bredere zin, en wellicht belangrijker voor de regio, is het projectdoel ruimschoots behaald. Deelnemers hebben ervaring opgedaan met nieuwe technieken, er is geïnvesteerd in eigen apparatuur, en de bewustwording onder boeren en loonwerkers over het nut en de noodzaak van precisielandbouw is sterk toegenomen. Door het openstellen van een RTK-signaal en het zichtbaar maken van de techniek in het veld is een belangrijke barrière weggenomen. Deze ‘zachte’ resultaten hebben geleid tot concrete vervolgstappen bij meerdere deelnemers en tot een breder draagvlak in de regio.

Samenvattend: hoewel de verwachte opbrengstverschillen niet exact zijn aangetoond, heeft het project wél het beoogde effect gehad op de adoptie van precisielandbouwtechnieken, het activeren van agrariërs en het opzetten van een infrastructuur die verdere innovatie mogelijk maakt. Daarmee is het projectdoel op strategisch en regionaal niveau zeker bereikt.

En hoewel niet alle technische resultaten zijn bereikt, heeft het project een belangrijke katalysatorfunctie gehad voor de toepassing van precisielandbouw in de Achterhoek. De verkregen inzichten zijn waardevol voor toekomstige projecten. Bovendien zijn nieuwe samenwerkingen ontstaan, onder andere op het gebied van drone-interpretatie, open RTK-netwerken en praktijkgerichte opleidingen.